In het kort: De 3 belangrijkste conclusies

1. Deadline 2027: De salderingsregeling stopt definitief op 1 januari 2027. Vanaf dat moment kun je opgewekte stroom niet meer 1-op-1 wegstrepen tegen je verbruik.
2. Van ‘opwekken’ naar ‘direct gebruiken’: De focus verschuift. Het wordt financieel cruciaal om je eigen zonnestroom direct te verbruiken op het moment dat de zon schijnt. Zet de wasmachine, vaatwasser of elektrische boiler aan tussen 11:00 en 15:00 uur.
3. Zonnepanelen blijven rendabel: Ook zonder saldering blijven zonnepanelen een goede investering, al verandert de manier waarop je ze het slimst inzet.

Lees hieronder het volledige verslag.

Woensdag 15 april 2026 – Pro Rege school, Amsterdam Slotervaart

Op woensdag 15 april 2026 organiseerde Duurzaam Slotervaart een interessante informatieavond. Met 29 gasten was de zaal goed gevuld. De avond stond in het teken van de afschaffing van de salderingsregeling en wat dit betekent voor huishoudens met zonnepanelen. De spreker, Irmelin Waalkens, begon de avond met een korte inventarisatie van het publiek. Het bleek dat vrijwel iedereen in de zaal zonnepanelen heeft, en een aardig aantal deelnemers beschikt ook al over een warmtepomp, een elektrische auto (EV), een thuisbatterij of een dynamisch energiecontract.

Wie is Irmelin Waalkens? Irmelin introduceerde zichzelf als een echte ‘energienerd’ met 17 jaar ervaring in de duurzame energiebranche. Ze werkt als onafhankelijk adviseur voor Gooi Op Groen en heeft diverse rollen, waaronder regisseur voor energiehub MKB en projectleider voor collectieve opwek in Weesp. Haar eigen woning in Weesp is volledig gasloos en ze heeft geen elektriciteitskosten dankzij 33 zonnepanelen, een thuisbatterij, een elektrische auto en fiets. [Zie slide ‘Wie ben ik?’ voor haar volledige achtergrond en foto].

Wat is salderen en waarom verandert het? Irmelin legde eerst uit wat salderen precies inhoudt: het is het jaarlijks administratief verrekenen van je teruglevering (verkoop) van zonnestroom met je stroomlevering (inkoop), inclusief belasting, tegen dezelfde prijs. [Zie slide ‘Wat is eigenlijk Salderen?’ voor de rekenvoorbeeld-formule]. Officieel mag je maximaal je eigen verbruik salderen; voor elke kilowattuur die je extra teruglevert, krijg je een terugleververgoeding, maar daar worden al wel kosten vanaf gehaald. Deze regeling geldt sinds 2004 voor kleinverbruikers in Nederland, maar is de afgelopen jaren steeds verder ingeperkt.

Om het publiek wakker te schudden, stelde Irmelin een mini-quiz. De vragen gingen over de grenswaarde voor salderen in 2026 (maximaal eigen gebruik), het startjaar van de regeling (2004) en waarom deze ooit is ingesteld (o.a. omdat oude analoge meters de terugdraai niet konden doorgeven). [Zie de slides ‘Mini-Quiz 1 t/m 6’ voor de volledige vragen en antwoorden].

De reden voor de veranderingen ligt in de balans tussen vraag en aanbod. Vraag en aanbod van elektriciteit moeten altijd real-time in balans zijn. Sinds 2015 is het gebruik van zonnepanelen enorm gegroeid, waardoor Nederland in veel maanden van het jaar een groot overschot aan zonnestroom heeft. Dit zorgt voor pieken in de middag, terwijl er in de winter juist weinig opwek is. [Zie de grafieken in de slides ‘Groei per energiebron’ en ‘Energiemix in Nederland’ voor de explosieve groei van zonne-energie vergeleken met wind en fossiele brandstoffen].

De mismatch in tijd en seizoen Irmelin illustreerde het probleem met duidelijke grafieken. Er is een duidelijke ‘mismatch over de dag’: overdag is er te veel stroom (vooral rond de middag), terwijl er ’s ochtends en ’s avonds te weinig is. Daarnaast is er een ‘mismatch over de seizoenen’: in de winter is er weinig opwek, terwijl in de zomer een groot overschot ontstaat. [Zie de slides ‘Mismatch over de dag’ en ‘Mismatch over de seizoenen’ voor deze visuele weergave]. Als deze pieken te hoog worden, moeten energieleveranciers enorm investeren om het net stabiel te houden. In het buitenland wordt dit vaak opgelost door bij zonnepanelen direct een batterij te plaatsen; in Nederland gebruiken we het elektriciteitsnet nog vaak als ‘virtuele batterij’.

Prijzen en negatieve uren Door de grote hoeveelheid zonnestroom zijn de prijzen van elektriciteit steeds extremer gaan bewegen. Overdag kan de prijs zelfs negatief zijn (je krijgt betaald om stroom te gebruiken), terwijl de prijs ’s nachts of in de winter hoog is. De hoeveelheid uren met een negatieve prijs stijgt elk jaar; voor 2026 wordt 400 tot 600 uur verwacht. [Zie de grafiek ‘Elektriciteitsprijs & negatieve uren’ voor de stijgende trend sinds 2019]. Dynamische energiecontracten zijn hierdoor vaak het meest voordelig, omdat je profiteert van deze lage prijzen. Het verschil tussen de hoogste en laagste prijs per uur of kwartier wordt steeds groter.

Irmelin gaf een paar oefeningen om het publiek te laten voelen wanneer de prijs hoog of laag is. Bijvoorbeeld: een zomermiddag is vaak goedkoop door het overschot, terwijl een winteravond duur is door het gebrek aan zon en wind. [Zie de slides ‘Even oefenen’ voor deze scenario’s].

Thuisbatterijen en slimme keuzes Als iedereen een thuisbatterij zou hebben, zouden veel van deze problemen verdwijnen. Een batterij laadt op tijdens het overschot (negatieve prijzen) en levert stroom in de duurdere avonduren. Dit heet peak shaven: het afvlakken van de piek in zonnestroom door opslag. Door je eigen stroom te gebruiken in plaats van terug te leveren, bespaar je geld. In Californië is de piekvraag al succesvol verlaagd door het toevoegen van veel batterijen. [Zie de slide ‘California — voorbeeld negatieve prijzen’ voor een internationaal vergelijkingspunt].

Irmelin benadrukte dat het slimste is om eerst je eigen gedrag aan te passen. Kijk eens wat er altijd aan staat en wat je kunt verschuiven naar momenten met goedkope stroom. Als dat niet genoeg is, kan een thuisbatterij een goede oplossing zijn. De prijzen van batterijen zijn de laatste tijd flink gedaald, waardoor ze steeds aantrekkelijker worden. De grootte van de batterij hangt af van wat je verbruikt en wat je wilt aanpassen. Irmelin deelde ook dat ze zelf een back-upfunctie aan haar batterij heeft laten toevoegen, hoewel dit wel extra kost.

[Zie de slide ‘Wat te doen met zonnestroom?’ voor een checklist van factoren die je moet overwegen, zoals je aansluiting, budget en verbruikspatroon]. Let op: als je een batterij of zonnepanelen installeert, moet je je officieel registreren bij terugleveren.nl en dit melden bij je verzekering. Controleer altijd je polisvoorwaarden. Ook moet je rekening houden met apparaten zoals inductiekookplaten, die soms meer vermogen vragen dan een standaard batterij kan leveren.

Visualisatie van Peak Shaving Om het effect van een batterij duidelijk te maken, toonde Irmelin een reeks grafieken. Je ziet hier hoe de piek van de zonnestroomproductie wordt afgevlakt door de batterij die oplaadt, en hoe de teruglevering naar het net daardoor aanzienlijk minder wordt. [Zie de serie slides ‘Peak shaving – slim omgaan met uw zonnestroom’ met de dagprofiel-grafieken].

Toekomstperspectief en lokale initiatieven De toekomst ziet eruit als een systeem zonder centrale opwekplekken, waarbij alle opwekkers en gebruikers met elkaar moeten samenwerken. Over 10 tot 15 jaar hoopt men dat netcongestie (overbelasting van het net) is opgelost, mede dankzij elektrische auto’s die kunnen laden en ontladen (vehicle-to-grid). [Zie de slide ‘Energietransitie: van centrale sturing & opslag naar decentraal’ voor het visioen van de toekomst].

Er werden ook interessante initiatieven besproken, zoals ‘local to local’ in Utrecht. Dit principe stelt dat mensen hun eigen opgewekte stroom direct aan buren of familie kunnen verkopen, zonder tussenkomst van grote energieleveranciers. Hoewel dit een pilot is die veel potentie heeft, wordt het volgens de spreker door het Ministerie van Financiën en grote spelers zoals Tesla nog enigszins tegengewerkt. Toch loopt de pilot en is het een stap in de richting van een meer lokale energiemarkt.

Conclusie en advies Het advies van de avond is helder: probeer zoveel mogelijk je eigen zonnestroom te gebruiken, bij voorkeur in combinatie met een dynamisch energiecontract. Lukt dat niet, dan is een thuisbatterij een goed alternatief. De afschrijftijd voor zonnepanelen is momenteel ongeveer 10 jaar, maar dit wordt waarschijnlijk volgend jaar al korter. Veel installateurs stappen inmiddels over op het installeren van batterijen, en er ontstaat een groeiende kennis over het integreren van water- en elektriciteitssystemen.

Hoewel er veel technische oplossingen zijn, is de conclusie dat er vooral politieke veranderingen nodig zijn om de problemen structureel op te lossen. Irmelin sloot af met de vraag: “Wat als we het niet doen?” [Zie de laatste slide voor deze prikkelende vraag].

Interessante bronnen voor verdere studie:

• datadame.nl
• jeroen.nl
• tweakers.nl (fora over wonen en mobiliteit)
• degroenenerds.nl

---

Voor de geinteresseerde lezer; Een analyse door de AI tool van Google (Gemini) van de bovenstaande slides & verslag aangeleverd door Gijs, alsmede het doorspitten van de extra toegevoegde bronnen zoals datadame en jeroen.nl (middels deep research) leverde onderstaand rapport op dat op een aantal zaken wat dieper in gaat.

---

De Toekomst van Decentrale Energievoorziening in Amsterdam Slotervaart: Een Integrale Analyse van de Salderingsregeling, Netcongestie en Slimme Gebruikersstrategieën

De bijeenkomst van Duurzaam Slotervaart op 15 april 2026 markeerde een cruciaal moment in de lokale dialoog over de Nederlandse energietransitie.¹ In de Pro Rege school in Amsterdam Slotervaart kwamen bewoners, experts en geïnteresseerden bijeen om de ingrijpende verschuivingen in het energielandschap te bespreken.¹ Centraal stond de presentatie van Irmelin Waalkens, een onafhankelijk adviseur met zeventien jaar ervaring in de duurzame energiesector, die de aanwezigen meenam in de complexe materie van de eindigende salderingsregeling en de toenemende problematiek van netcongestie.¹ De kernboodschap van de avond was helder: het tijdperk van passieve energieconsumptie loopt ten einde, en de overgang naar een systeem van actieve, decentrale sturing is niet langer een keuze, maar een technische en economische noodzaak.¹ Deze transitie raakt de kern van hoe huishoudens in Slotervaart hun energie opwekken, opslaan en gebruiken, waarbij de focus verschuift van jaarlijkse balansen naar real-time sturing op basis van de belasting van het elektriciteitsnet.¹

De Salderingsregeling: Van Stimuleringsmaatregel naar Systeembelemmering

De salderingsregeling werd in 2004 geïntroduceerd met een specifiek en destijds noodzakelijk doel: het aanmoedigen van huishoudens om te investeren in zonnepanelen in een tijd dat de techniek kostbaar was en de terugverdientijden zonder overheidssteun decennia besloegen.³ Het principe was gebaseerd op eenvoud; de stroom die een huishouden op zonnige momenten terugleverde aan het net, mocht administratief worden weggestreept tegen de stroom die op andere momenten van het jaar werd afgenomen.¹ Deze verrekening gebeurde inclusief de energiebelasting en de btw, waardoor het elektriciteitsnet voor de consument feitelijk fungeerde als een gratis accu met een efficiëntie van honderd procent.¹

De Historische Context en de Ferraris-meter

Een vaak overzien aspect van de oorsprong van de salderingsregeling is de rol van de analoge elektriciteitsmeter, ook wel de Ferraris-meter genoemd.¹ Deze meters beschikten over een draaischijf die simpelweg de andere kant op draaide wanneer er stroom van de woning terug naar het net vloeide.¹ Omdat deze meters technisch niet in staat waren om afname en teruglevering afzonderlijk te registreren, was salderen de enige praktische manier om teruglevering te verrekenen.¹ Dit mechanisme heeft jarenlang de groei van zonne-energie in Nederland gefaciliteerd, waardoor Nederland inmiddels tot de wereldtop behoort wat betreft het aantal zonnepanelen per inwoner.⁷

De Wetenschappelijke en Economische Noodzaak tot Afschaffing

Ondanks het succes van de regeling, zijn er dwingende redenen waarom het kabinet, na instemming van zowel de Tweede als de Eerste Kamer, heeft besloten de regeling per 1 januari 2027 in één keer stop te zetten.⁵ De analyse van de huidige energiemarkt laat zien dat salderen leidt tot een onhoudbare verdeling van kosten en een gebrek aan prikkels voor netvriendelijk gedrag.⁴

Factor	Impact van Salderen	Gevolg voor het Systeem
Belastinginkomsten	Jaarlijkse derving van circa €600 miljoen	Minder middelen voor bredere publieke voorzieningen 4
Kostenverdeling	Ongeveer €180 extra kosten voor huishoudens zonder panelen	Toenemende sociale ongelijkheid in de energietransitie 4
Netbelasting	Geen prikkel om verbruik overdag te stimuleren	Verergering van de middagpiek op het elektriciteitsnet 2
Marktprijs	Stroom wordt teruggeleverd tegen hoge waarde, terwijl marktprijs vaak negatief is	Energieleveranciers maken verlies op de gesaldeerde stroom 1

Tabel 1: Analyse van de systeemeffecten van de salderingsregeling op de Nederlandse energiemarkt.²

De afschaffing stimuleert huishoudens om hun zelf opgewekte stroom direct te verbruiken.⁵ Dit is essentieel omdat direct verbruik de druk op het net vermindert; de stroom hoeft immers niet getransporteerd te worden via de lokale transformatoren naar de buren, maar blijft achter de meter.⁵

Netcongestie in Amsterdam: Een Diagnose van de Stedelijke Infrastructuur

Sinds 2021 is netcongestie in Amsterdam een structureel gegeven.¹⁰ De term ‘file op het stroomnet’ beschrijft een situatie waarin de transportcapaciteit van de kabels en transformatorstations de vraag naar of het aanbod van elektriciteit niet meer aankan.¹⁰ Voor een wijk als Slotervaart, die onderdeel uitmaakt van een groeiend stedelijk ecosysteem met toenemende elektrificatie, heeft dit verstrekkende gevolgen.¹⁰

De TaskForce Congestie Amsterdam

Om deze problematiek aan te pakken, werken de gemeente Amsterdam, TenneT, Liander en het Havenbedrijf samen in de TaskForce Congestie Amsterdam (TFCA).¹⁰ Uit hun analyses blijkt dat de vraag naar vermogen in Amsterdam tegen 2050 naar verwachting zal groeien tot circa 4000 MW, wat een drie- tot vierenhalve verdubbeling van de huidige capaciteit vereist.¹⁰ Dit is niet alleen een technisch probleem, maar ook een enorme ruimtelijke uitdaging.¹⁰ Voor de benodigde uitbreiding moeten in de komende tien tot vijftien jaar circa 2600 nieuwe elektriciteitshuisjes in de straten van Amsterdam worden geplaatst, waarbij één op de drie straten opengebroken zal moeten worden voor de aanleg van nieuwe kabels.¹⁰

Lokale Impact in Slotervaart en Nieuw-West

Voor de bewoners van Slotervaart zijn de ontwikkelingen rondom de lokale onderstations van cruciaal belang. Liander investeert tussen 2026 en 2028 maar liefst €786 miljoen in het Amsterdamse net, een stijging van 17% ten opzichte van de voorgaande periode.¹³ Deze investeringen zijn bedoeld om knelpunten op te lossen en de leveringszekerheid voor de toekomst te garanderen.¹³

Een specifiek aandachtspunt is het elektriciteitsstation aan de Schipluidenlaan, dat een groot deel van Amsterdam West en Nieuw-West van stroom voorziet.¹⁵ Dit station bedient ruim 32.000 kleinverbruikers en 180 grootverbruikers.¹⁵ Vanwege de veroudering van de installatie en de explosieve groei in vraag, wordt dit station volledig vernieuwd.¹⁵ Gedurende de werkzaamheden, die gepland zijn tussen 2027 en 2032, zal een tijdelijk station de stroomvoorziening waarborgen.¹⁵ Het nieuwe station zal een hogere capaciteit hebben en beter in staat zijn om de dynamiek van decentrale opwekking op te vangen.¹⁵

Daarnaast wordt station Slotermeer aan de Johan Broedeletstraat opgewaardeerd van 50kV naar 150kV.¹⁶ Dit betekent dat het station direct aangesloten wordt op het hoogspanningsnet van TenneT, wat de efficiëntie verhoogt en het beschikbare vermogen verdubbelt naar 106 MVA.¹⁷ Voor de directe omgeving betekent dit echter ook een bouwperiode met aanzienlijke ruimtelijke impact, waarbij het nieuwe gebouw 33 meter lang en 12 meter hoog wordt, maar compacter dan het huidige complex dankzij moderne GIS-technologie (Gas Insulated Switchgear).¹⁷

Prijsvorming op de Energiemarkt: De Opkomst van het Kwartiertarief

Een essentieel onderdeel van de lezing van Irmelin Waalkens was de uitleg over hoe de prijs van elektriciteit tot stand komt en waarom deze steeds volatieler wordt.¹ In Nederland wordt de prijs voor een groot deel bepaald op de EPEX SPOT, de dag-ahead markt waar energieproducenten en leveranciers per uur bieden voor de levering van de volgende dag.¹

Van Uur- naar Kwartierprijzen

Sinds 1 oktober 2025 is de energiemarkt nog fijnmaziger geworden met de introductie van kwartierprijzen voor stroom.¹⁹ Deze verandering stelt het systeem in staat om veel nauwkeuriger in te spelen op de snelle variaties in aanbod van zon en wind.¹⁹ Voor de consument met een dynamisch contract betekent dit dat de prijs die zij betalen elke vijftien minuten kan veranderen.¹⁹

Component van de Consumentenprijs	Gemiddelde Waarde (2025/2026)	Opmerkingen
Marktprijs (Day-ahead)	Varieert per kwartier	Kan negatief zijn bij overschot 19
Energiebelasting	€0,0916 – €0,1105 per kWh	Lager dan in voorgaande jaren ter compensatie 19
Inkoopvergoeding Leverancier	Gemiddeld €0,0201 per kWh	Dekt de administratieve kosten van de leverancier 19
Btw	21%	Wordt berekend over de som van bovenstaande posten 19

Tabel 2: Opbouw van de dynamische consumentenprijs voor elektriciteit in Nederland.⁸

Het Fenomeen van Negatieve Prijzen

Negatieve prijzen ontstaan wanneer het aanbod van hernieuwbare energie de vraag zo ver overtreft dat producenten bereid zijn te betalen om hun stroom op het net te zetten om technische problemen of hogere kosten van het stilleggen van installaties te voorkomen.¹ In 2025 was er een recordaantal van 581 uur met negatieve prijzen, waarbij mei de absolute uitschieter was met negatieve prijzen gedurende 19% van de tijd.²² Voor de eigenaar van zonnepanelen met een dynamisch contract betekent dit een risico: tijdens negatieve prijzen kost het geld om stroom terug te leveren.¹ Dit is een sterke economische prikkel om op die momenten juist apparatuur aan te zetten of de omvormer tijdelijk uit te schakelen.¹

Strategisch Energiemanagement voor de Consument

Met het wegvallen van de salderingsregeling wordt het “wanneer” van energieverbruik belangrijker dan het “hoeveel”.¹ De moderne consument in Slotervaart moet transformeren naar een actieve beheerder van zijn eigen energie-ecosysteem.¹

Verhoging van het Directe Zelfverbruik

Zelfverbruik is de hoeveelheid opgewekte zonnestroom die direct in de woning wordt gebruikt zonder het net te passeren.²² Momenteel ligt dit gemiddeld op 30%, maar door bewust gedrag kan dit worden verhoogd naar 35% of zelfs 40%.²²

• Tijdsverschuiving: Het gebruik van timers op vaatwassers, wasmachines en drogers om deze tussen 11:00 en 15:00 uur te laten draaien.²⁷ Een wasmachine verbruikt het grootste deel van zijn energie in de eerste fase van het programma voor het opwarmen van water; dit moment plannen tijdens de piek van de zonopwekking is cruciaal.²²
• Thermische opslag: Het opwarmen van een elektrische boiler of het buffervat van een warmtepomp tijdens de middaguren.¹ Dit is feitelijk een vorm van energieopslag in de vorm van warmte, wat vaak goedkoper is dan elektrische opslag in batterijen.¹
• De eKLOK-app: Stedin heeft de eKLOK ontwikkeld, een digitaal instrument dat fungeert als een verkeerslicht voor de belasting van het stroomnet.²⁴ Groen geeft aan dat er veel (vaak groene) stroom beschikbaar is en het net niet overbelast is. Rood geeft aan dat het net onder druk staat, meestal tussen 16:00 en 21:00 uur, en dat grootverbruikers beter even kunnen wachten.²⁴

De Rol van de Thuisbatterij en Peak Shaving

Voor huishoudens die hun zelfverbruik verder willen verhogen naar 55% of meer, is een thuisbatterij een serieuze optie.²² Een batterij maakt “peak shaving” mogelijk: het afvlakken van de piek in de teruglevering door deze stroom tijdelijk op te slaan, en deze weer te gebruiken tijdens de avonduren wanneer de zon niet schijnt.¹

Uit de analyse van de “Datadame” blijkt dat voor een gemiddeld Nederlands huishouden met 9 panelen een batterij van circa 4 tot 5 kWh optimaal is.³⁰ Een grotere batterij levert in de winter te weinig extra rendement op omdat er dan simpelweg niet genoeg zon is om de batterij te vullen, terwijl in de zomer de batterij vaak al snel vol zit.³¹ De efficiëntie van dergelijke systemen ligt rond de 80% tot 85%, wat betekent dat er bij elke cyclus ongeveer 15-20% van de energie verloren gaat door omzetting van gelijkstroom naar wisselstroom en chemische verliezen in de cellen.³⁰

Type Batterij	Capaciteit	Kosten (ca. 2026)	Toepassing
Plug-in batterij	2,7 kWh	€1.200	Eenvoudige installatie via stopcontact, ideaal voor appartementen 30
Hybride Thuisaccu (LFP)	5 – 10 kWh	€3.500 – €7.000	Geïntegreerd systeem voor eengezinswoningen 35
Smart-EV (V2H)	50 – 80 kWh	Variabel	Gebruik van de autobatterij als woningbuffer 36

Tabel 3: Vergelijking van verschillende opslagtechnologieën voor residentieel gebruik.³⁰

Innovaties in Mobiliteit: Vehicle-to-Grid (V2G)

Een van de meest veelbelovende ontwikkelingen die tijdens de informatieavond werd besproken, is de integratie van elektrische voertuigen in het energiesysteem.¹ Met Vehicle-to-Grid (V2G) technologie kan de batterij van een auto niet alleen stroom afnemen, maar deze ook weer terugleveren aan de woning (Vehicle-to-Home) of het elektriciteitsnet.³⁶

In Utrecht zijn de resultaten van pilots met “Smart Solar Charging” zeer positief.³⁷ Hierbij worden deelauto’s gebruikt als mobiele batterijen die overdag zonnestroom laden en deze tijdens de avondpiek weer afgeven aan de wijk.³⁷ Nissan en Renault hebben aangekondigd vanaf 2026 betaalbare bidirectionele laadoplossingen op de Europese markt te brengen, waarbij modellen zoals de nieuwe Renault 5 en de Nissan Leaf de standaard zullen zetten.³⁵ Voor een bewoner van Slotervaart betekent dit dat de auto op de oprit feitelijk een enorme thuisbatterij wordt die in staat is om een huishouden dagenlang van stroom te voorzien of te profiteren van prijsverschillen op de dynamische markt.³⁵

Lokale Collectieven en het “Local-to-Local” Concept

De transitie naar een duurzaam Slotervaart beperkt zich niet tot individuele woningen. De toekomst van het energiesysteem is decentraal, waarbij lokale gemeenschappen hun eigen opwekking en verbruik coördineren.⁴¹

In Utrecht lopen pilots zoals RENvolveIT en Griftstroom, waarbij bewoners hun eigen lokale energiemarkt vormen.⁴¹ Dit stelt hen in staat om stroom direct aan buren te verkopen zonder tussenkomst van traditionele energieleveranciers.⁴² Hoewel technische oplossingen zoals Tesla’s Autobidder-software dit proces kunnen automatiseren door slimme biedingen op de energiemarkt te doen, zijn er nog aanzienlijke juridische barrières.¹ Het Ministerie van Financiën en de huidige belastingwetgeving maken het complex om energiebelastingen correct af te wikkelen bij dergelijke directe transacties tussen burgers.¹ Desondanks is de verwachting dat de nieuwe Energiewet, die naar verwachting in 2026 volledig in werking treedt, meer ruimte zal bieden voor dit soort lokale energiehubs en actieve energiegemeenschappen.⁴⁶

Juridische en Administratieve Verplichtingen voor de Eigenaar

Het bezit van zonnepanelen en batterijen brengt ook formele verantwoordelijkheden met zich mee die essentieel zijn voor de veiligheid van het net en de correcte financiële afwikkeling.⁴⁷

• Registratieplicht: Elke consument is wettelijk verplicht om zonnepanelen en opslagsystemen aan te melden via www.energieleveren.nl.⁹ Deze informatie is voor Liander essentieel om de belasting van transformatoren in Slotervaart in te schatten en storingen door te hoge netspanning te voorkomen.⁹ Zonder registratie kan bovendien de terugleververgoeding door de energieleverancier worden geweigerd.⁵¹
• Verzekering: Een thuisbatterij valt meestal onder de opstalverzekering omdat deze nagelvast aan het gebouw is bevestigd.⁵² Verzekeraars eisen echter vaak dat de installatie is uitgevoerd door een erkend bedrijf en voldoet aan de geldende NEN-normen.⁵² Het is raadzaam om bij de installatie van een batterij altijd contact op te nemen met de verzekeraar om de polisvoorwaarden te controleren, vooral met het oog op brandveiligheid en de plaatsing van rookmelders in de nabijheid van het systeem.⁵²
• Btw-teruggave: Hoewel op zonnepanelen zelf een nultarief geldt, moet over thuisbatterijen 21% btw worden betaald.³⁵ In bepaalde gevallen, met name bij gebruik in combinatie met een dynamisch contract voor energiehandel, kan deze btw via de ondernemersregeling worden teruggevraagd.³⁵

Conclusies en Handelingsperspectieven voor Duurzaam Slotervaart

De informatieavond in Slotervaart maakte duidelijk dat de energietransitie een nieuwe fase is ingegaan. De focus op “zoveel mogelijk panelen” verschuift naar “slim energiemanagement”.¹ De afschaffing van de salderingsregeling in 2027 dwingt huishoudens tot actie, maar biedt ook kansen voor wie bereid is te investeren in flexibiliteit.⁴

De routekaart voor de bewoners van Slotervaart bestaat uit drie pijlers:

1. Meten en Weten: Krijg inzicht in het eigen verbruikspatroon door gebruik te maken van P1-meters en tools zoals die van Jeroen.nl of Datadame om te berekenen wat de impact van het wegvallen van de saldering specifiek voor de eigen woning betekent.⁸
2. Gedragsoptimalisatie: Maak gebruik van instrumenten zoals de eKLOK en timers op apparatuur om het verbruik te synchroniseren met de zonopwekking en de netbelasting.²
3. Toekomstbestendige Investeringen: Overweeg bij de aanschaf van een warmtepomp, elektrische auto of nieuwe witgoedapparatuur de mogelijkheden voor slimme sturing en bidirectionele uitwisseling.¹

Hoewel de netcongestie in Amsterdam een grote uitdaging blijft die nog zeker tien jaar zal aanhouden, bieden de grootschalige investeringen van Liander in de lokale stations Schipluidenlaan en Slotermeer de basis voor een toekomstbestendig systeem.¹⁰ De bewoner van Slotervaart is in dit nieuwe landschap niet langer slechts een afnemer, maar een vitale partner in een stabiel, groen en betaalbaar energiesysteem.¹

Referenties

1. Salderingseinde_hoe-verder_presenatieIrmelinWaalkens.pdf
2. Stroomnetchecker beschikbaar: lokaal inzicht in situatie stroomnet – Liander, accessed May 5, 2026, https://www.liander.nl/over-ons/nieuws/2025/stroomnetchecker-beschikbaar
3. Salderingsregeling voor zonnepanelen: nu en straks – Eneco, accessed May 5, 2026, https://www.eneco.nl/inspiratie/alles-over-je-energie/salderingsregeling-nu-en-straks/
4. Einde salderingsregeling 2027 | Dit is de impact op je rekening – Energie vergelijken, accessed May 5, 2026, https://www.keuze.nl/energie/einde-salderingsregeling-2027
5. Salderingsregeling stopt in 2027 | Energie thuis | Rijksoverheid.nl, accessed May 5, 2026, https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/energie-thuis/salderingsregeling
6. Afschaffen salderingsregeling 2027 – Vereniging Eigen Huis, accessed May 5, 2026, https://www.eigenhuis.nl/verduurzamen/zonnepanelen/afschaffen-salderingsregeling
7. Irmelin Waalkens – PechaKucha Hilversum, accessed May 5, 2026, https://pechakucha-hilversum.nl/irmelin-waalkens/
8. Vergelijk en vind de beste dynamische energie aanbieders (Mei 2026), accessed May 5, 2026, https://jeroen.nl/dynamische-energie/aanbieders/vergelijken
9. Milieubewust wonen met zonnepanelen | Enexis Netbeheer, accessed May 5, 2026, https://www.enexis.nl/aansluitingen/verduurzamen/zonnepanelen
10. Een robuust elektriciteitsnet – Energienetwerk – Magazines gemeente Amsterdam, accessed May 5, 2026, https://magazines.amsterdam.nl/energienetwerk/een-robuust-elektriciteitsnet
11. Update capaciteit elektriciteitsnet maart 2026 – Liander, accessed May 5, 2026, https://www.liander.nl/over-ons/nieuws/2026/update-capaciteit-elektriciteitsnet-maart-2026
12. Langere wachttijden in Noord-Holland maar ook eerder ruimte voor deel Amsterdamse klanten | Liander, accessed May 5, 2026, https://www.liander.nl/over-ons/nieuws/2026/langere-wachttijden-in-noord-holland-maar-ook-eerder-ruimte-voor-deel-amsterdamse-klanten
13. Liander investeert 786 miljoen euro in toekomstbestendig Amsterdamse elektriciteitsnet, accessed May 5, 2026, https://www.liander.nl/over-ons/nieuws/2025/liander-investeert-786-miljoen-euro-in-toekomstbestendig-amsterdamse-elektriciteitsnet
14. Op de kaart gezet – Energienetwerk – Magazines gemeente Amsterdam, accessed May 5, 2026, https://magazines.amsterdam.nl/energienetwerk/op-de-kaart-gezet
15. Vernieuwing elektriciteitsstation Schipluidenlaan – Liander, accessed May 5, 2026, https://www.liander.nl/regio/amsterdam/amsterdam/schipluidenlaan
16. Vernieuwing elektriciteitsstation Slotermeer – Liander, accessed May 5, 2026, https://www.liander.nl/regio/amsterdam/amsterdam/slotermeer
17. Ontwerp elektriciteitsstation Slotermeer – Liander, accessed May 5, 2026, https://www.liander.nl/regio/amsterdam/amsterdam/slotermeer/ontwerp
18. Uitbreiding elektriciteitsstation Nieuwe Meer – Liander, accessed May 5, 2026, https://www.liander.nl/regio/amsterdam/amsterdam/nieuwe-meer
19. Dynamische energieprijzen vandaag, stroom & gas. – Jeroen.nl, accessed May 5, 2026, https://jeroen.nl/dynamische-energie/stroom/prijzen/vandaag
20. Dynamische stroomprijzen voor morgen, altijd actueel! – Jeroen.nl, accessed May 5, 2026, https://jeroen.nl/dynamische-energie/stroom/prijzen/morgen
21. Tesla’s Autobidder Enters the European Energy Market – tesmanian, accessed May 5, 2026, https://www.tesmanian.com/blogs/tesmanian-blog/tesla-in-europe-energy-market-with-its-autobidder-platform
22. De Datadame – Over data en energie, accessed May 5, 2026, https://datadame.nl/
23. Dutch Households to Pay Slightly Less for Energy in 2026, accessed May 5, 2026, https://dutchbrief.com/dutch-households-to-pay-slightly-less-for-energy-in-2026/
24. eKlok-app laat zien hoe druk het stroomnet is – Duurzaam Capelle, accessed May 5, 2026, https://www.duurzaamcapelle.nl/nieuws/eklok-app-laat-zien-hoe-druk-het-stroomnet-is/
25. Stedin lanceert digitaal hulpmiddel dat zichtbaar maakt wanneer het elektriciteitsnet vol is, accessed May 5, 2026, https://www.duurzaam-ondernemen.nl/stedin-lanceert-digitaal-hulpmiddel-dat-zichtbaar-maakt-wanneer-het-elektriciteitsnet-vol-is/
26. Zonnepanelen na de saldering + rekentool voor jouw huis – De Datadame, accessed May 5, 2026, https://www.datadame.nl/energie/zonnepanelen-na-saldering/
27. Stedin eKlok, accessed May 5, 2026, https://eklok.nl/
28. E-klok | Voorne aan Zee, accessed May 5, 2026, https://www.voorneaanzee.nl/e-klok
29. Nieuwe bouwnormen vanaf 2026: Thuisbatterijen – Energreen, accessed May 5, 2026, https://energreen.com/nl-NL/nieuws/nieuwe-bouwnormen-2026-thuisbatterijen
30. Een thuisbatterij met een dynamisch contract: wat levert dat op? – De Datadame, accessed May 5, 2026, https://www.datadame.nl/energie/thuisbatterij-dynamisch-contract/
31. Een thuisbatterij voor zonnestroom: hoe groot moet die zijn? – De Datadame, accessed May 5, 2026, https://www.datadame.nl/energie/een-thuisbatterij-voor-zonnestroom/
32. Wat is ‘peak shaving’ en is het te reduceren met een (thuis)batterij? – Technische Unie, accessed May 5, 2026, https://www.c.technischeunie.nl/kennisbank/peak-shaving-reduceren-met-batterij.html
33. Peak shaving: bespaar op energiekosten en vermijd netcongestie – Solar Evolution, accessed May 5, 2026, https://www.solarevolution.nl/zakelijke-batterij/peak-shaving-betekenis-uitleg-werking
34. IRIS Utrecht presenteert: – UU Research Portal, accessed May 5, 2026, https://research-portal.uu.nl/ws/files/268199639/Report-IRIS-Business-Models-Factsheet.pdf
35. Is een thuisbatterij in 2026 een slimme investering? – Vandebron, accessed May 5, 2026, https://vandebron.nl/blog/thuisbatterij-kopen-of-niet
36. Vehicle-to-Everything (V2X) in the Netherlands | RVO, accessed May 5, 2026, https://www.rvo.nl/files/file/2019/07/V2X%20in%20the%20Netherlands-%20Report.pdf
37. We Drive Solar, accessed May 5, 2026, https://www.wedrivesolar.nl/
38. The V2G status quo – how much progress has been made in which country?, accessed May 5, 2026, https://mobilityhouse-energy.com/int_en/knowledge-center/article/v2g-progress-in-each-country
39. LomboXnet (LOM), The Nederlands – IRIS Smart Cities, accessed May 5, 2026, https://irissmartcities.eu/lomboxnet-lom-nederlands/
40. Nissan introduceert in 2026 betaalbare Vehicle to Grid-technologie in Europa, accessed May 5, 2026, https://netherlands.nissannews.com/nl-NL/releases/nissan-introduceert-in-2026-betaalbare-vehicle-to-grid-technologie-in-europa
41. Research helps local energy communities take charge of their own sustainable future – News – Utrecht University, accessed May 5, 2026, https://www.uu.nl/en/news/research-helps-local-energy-communities-take-charge-of-their-own-sustainable-future
42. LEC Noordoost in Utrecht (NL): a social energy neighbourhood in becoming | E2-CUTIES, accessed May 5, 2026, https://e2-cuties.nweurope.eu/blog/e2-cuties-news-219/lec-noordoost-in-utrecht-nl-a-social-energy-neighbourhood-in-becoming-1650
43. Ontwikkelingen LEM 2024 – Klimaatstichting HIER, accessed May 5, 2026, https://www.hier.nu/lokale-energie-monitor-2024/ontwikkelingen
44. Does Access to Regulative Exemption Reduce Barriers for Energy Communities? A Dutch Case Study – MDPI, accessed May 5, 2026, https://www.mdpi.com/2071-1050/14/9/5608
45. Autobidder | Tesla Support, accessed May 5, 2026, https://www.tesla.com/support/energy/tesla-software/autobidder
46. The new Energy Act starting January 1, 2026: what does it mean for municipalities, real estate, and construction?, accessed May 5, 2026, https://www.skoon.world/blog/the-new-energy-act-starting-january-1-2026-what-does-it-mean-for-municipalities-real-estate-and-construction
47. Waarom moet ik een opwekinstallatie zoals zonnepanelen registreren? – Coteq Netbeheer, accessed May 5, 2026, https://coteqnetbeheer.nl/faq/waarom-moet-ik-zonnepanelen-registreren
48. Zo moet je zonnepanelen aanmelden – Essent, accessed May 5, 2026, https://www.essent.nl/kennisbank/zonnepanelen/hoe-werken-zonnepanelen/zonnepanelen-aanmelden
49. Wetgeving thuisbatterij 2026: Info + hoe aanmelden?, accessed May 5, 2026, https://www.thuisbatterij-expert.nl/wetgeving
50. Campagne wijst op verplicht registreren zonnepanelen – Netbeheer Nederland, accessed May 5, 2026, https://www.netbeheernederland.nl/artikelen/nieuws/campagne-wijst-op-verplicht-registreren-zonnepanelen
51. Zonnepanelen aanmelden is verplicht: zo werkt het – Vtwonen, accessed May 5, 2026, https://www.vtwonen.nl/verbouwen/nieuwe-zonnepanelen-onthoud-dat-je-ze-moet-aanmelden-bij-je-energieleverancier~ad04019
52. Thuisbatterij en je woonverzekering – Independer, accessed May 5, 2026, https://www.independer.nl/opstalverzekering/info/dekking/thuisbatterij
53. Een thuisbatterij-verzekering: is dat verplicht? – NextEnergy, accessed May 5, 2026, https://www.nextenergy.nl/artikelen/moet-ik-mijn-thuisbatterij-verzekeren